Posts Tagged ‘aster’

Otwarty Numeryczny Model Terenu

Monday, February 28th, 2011

Kilka tygodni temu ogłoszony został start projektu OpenDEM (www.opendem.info). Sam pomysł nie jest bardzo nowatorski, ale myślę, że wiele osób pracujących z danymi OpenStreetMap i otwartymi danymi geograficznymi innych serwisów oczekiwało pojawienia się takiego zasobu. I wreszcie jest on dostępny.  Projekt polega na zebraniu otwartych danych o ukształtowaniu terenu — tak zwanego Numerycznego Modelu Terenu (NMT), po angielsku Digital Elevation Model lub DEM — w jednym centralnym serwisie. Otwartość danych jest tu rozumiana w podobnym sensie jak w projektach OSM czy Wikipedia i zgodnie z definicją OKD.

Według mnie ten nowy zasób wypełnia pewną lukę w zbiorze otwartych narzędzi software’owych i źródeł danych, przy użyciu których tworzone są serwisy i usługi o aspekcie geoinformacyjnym. Dotychczas takim standardowym źródłem informacji o globalnym modelu terenu były dane NASA zebrane podczas misji SRTM. Nie było jednak pojedynczej wersji tych danych, do której można było się zawsze odwołać. Z powodu wad danych SRTM: mała rozdzielczość pozioma, brak aktualizacji i przede wszystkim istnienie drobnych dziur w pokryciu terenu spowodowanych złą widocznością pewnych miejsc z promu kosmicznego wykonującego misję SRTM, powstało kilka wersji pochodnych udostępnianych przez różne serwisy na różnych niezgodnych licencjach.  W SRTM brakuje równierz jakichkolwiek danych dla obszarów za równoleżnikiem 60 stopni szerokości geograficznej północnej i 56 szerokości południowej.  Dane takie o zakresie lokalnym mają natomiast różne inne projekty, osoby i instytucje. Często charakteryzują się one wielokrotnie wyższą rozdzielczością i precyzją niż SRTM i bywa, że ich właściciele udostępniają je na wolnych licencjach (nie umiem powiedzieć, czy takie przypadki są powszechne w Polsce). Zadaniem OpenDEM jest więc połączenie wszystkich takich źródeł w jedno, oferujące w każdym obsarze najlepsze otwarte dane dostępne dla tego miejsca.

Projekt dopiero wystartował i na razie składa się z danych właśnie z SRTM oraz lokalnych danych NMT udostępnionych przez niemieckie miasto Rostock i danych dla włoskiego miasta Gaeta. Być może niedługo dołączą do tego dane udostępniane przez niektóre hrabstwa Stanów Zjdenoczonych, dodatkowo jest mowa o wykorzystaniu źródeł społecznościowych jak ślady GPS z zapisem wysokości (oczywiście tylko tam, gdzie dostępne jest ich na tyle dużo, aby przez uśrednianie dało sie uzyskać sensowną dokładność) i innymi sposobami zbierania takich danych.

Nie wykorzystano natomiast danych ASTER GDEM z 2009, co do których wcześniej spodziewano się, że zastąpią SRTM.  Nie znalazły one też do dzisiaj szerokiego zastosowania w różnego rodzaju usługach geo.  Oprócz tego, że są udostępniane na bardziej restrykcyjnej licencji niż SRTM, to, wbrew lepszym parametrom technicznym w specyfikacji, cierpią na kilka problemów zmniejszających ich przydatność.

O ile projekt OpenStreetMap w dużej mierze jest wiki (jest nawet nazywany Wikipedią map), to projekty takie jak OpenDEM, OpenAerialMap czy CommonMap w mniejszym stopniu stawiają na zaangażowanie “tłumów” (crowd-sourcing), budowanie i uczestnictwo społeczności internetowych.  To głównie z powodów technicznych — metody oddolnego zbierania tego typu danych są słabo rozwinięte. Projekty te stawiają na gotowe źródła takich danych i ich atutem jest zebranie ich pod jednym adresem i w jednym formacie, a także udzielenie miejsca do publikacji autorom tych danych jeśli sami nie mają technicznej możliwości wygodnego udostępniania ich przez sieć (to głównie przypadek zdjęć lotniczych w OpenAerialMap, których serwowanie wymaga ogromnej ilości przestrzeni dyskowej i dużej przepustowości). Metody “oddolne” są jednak ciągle rozwijane i coraz częściej osoby prywatne wytwarzają na małą skalę zdjęcia lotnicze (zob. grassrootsmapping.org) i dane NMT. W przyszłości być może działanie tych serwisów przesunie się w stronę oddolnego uczestnictwa wolontariuszy, edytowalności i wiki.

Wypada jeszcze wspomnieć o dwóch z niedawno otwartych usług firmy MapQuest z działu “Developer Services” na stronie open.mapquest.com: Open Elevation Service i Open Aerial Tiles.  Być może ich idea jest częściowo podobna do OpenDEM i OpenAerialMap. Open Elevation Service używa aktualnie danych SRTM do tego, żeby dla zadanej trasy zwrócić autorowi jakiejś usługi sieciowej profil wysokościowy danej trasy poprzez swoje API. Mimo nazwy nie jest więc tym samym co OpenDEM.  Open Aerial Tiles jest natomiast źródłem zdjęć satelitarnych na wolnych licencjach do wykorzystania na stronach www, a zatem oferuje podzbiór tego, co oferowało OAM.  Wybór tych źródeł pozostaje jednak pod kontrolą firmy MapQuest i na razie jest bardzo ubogi.

Wśród innych wiadomości o serwisach około-OpenStreetMapowych, Steve Coast zapowiedział, że tymczasowo przestaje zajmować się projektem Transiki.  Celem tego projektu jest zbieranie globalnych danych o trasach, numeracji linii i rozkładach jazdy środków transportu publicznego/miejskiego. W Polsce nie zyskał on narazie popularności. W związku z brakiem czasu Steve szuka wolontariuszy do przejęcia inicjatywy i poświęcenia czasu na dalsze rozwijanie projektu.